Technologie & Inclusie

Inleiding:

In Nederland wordt er steeds meer aandacht besteed aan een inclusieve arbeidsmarkt; mede daarom is in 2015 de Participatiewet ingevoerd. Deze wet zou mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt moeten ondersteunen en begeleiden in de richting van een reguliere baan. Het is voor deze groep echter vaak lastig om zonder problemen werk te vinden en te behouden, met vele uiteenlopende oorzaken. Een aanzienlijk deel van deze mensen heeft een licht verstandelijke beperking. Dit komt tot uiting in problemen met het aanleren en generaliseren van nieuwe kennis en vaardigheden. Daarnaast hebben zij last van fysieke en sociale omgevingsfactoren die het bemoeilijken om passend werk te vinden en te behouden. Voor een succesvolle aanstelling is vaak adequate ondersteuning van hulpmiddelen en van de menselijke omgeving nodig.

Het project ‘Technologie en inclusie’ hoopt bij te dragen door innovatieve technologische mogelijkheden te verkennen en deze te toetsen aan de persoonlijke en maatschappelijke factoren die spelen binnen de verschillende actorgroepen. Het doel van het project was om te onderzoeken welke rol technologie kan spelen in (het bevorderen van) de arbeidsparticipatie van mensen met een licht verstandelijke beperking.

Methode

In dit project hebben we na uitgebreide probleem- en actoranalyse op basis van literatuuronderzoek en gesprekken met experts vier kansrijke technologieën geïdentificeerd die daarbij een rol zouden kunnen spelen, namelijk serious gaming, augmented reality, activiteitentrackers en omgevingssensoren.

serious-gamingSerious gaming Serious games zijn spellen met een ander doel dan (alleen) vermaak. Zulke spellen zouden bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt te trainen in arbeidsvaardigheden of om kennis over een specifieke werkplek aan te leren.


augmented-realityAugmented reality Met Augmented reality wordt extra informatie toegevoegd aan de wereld zoals we die normaal zien. Dit kan bijvoorbeeld doordat een smartphone of speciaal daarvoor gemaakte bril extra informatie afbeeldt bovenop het camerabeeld. Mogelijk kan dit gebruikt worden ter ondersteuning van het zelfstandig uitvoeren van werk dat zonder die technologie alleen onder begeleiding haalbaar is.


activiteitentrackerActiviteitentracker Op basis van, bijvoorbeeld, de meting van iemands hartslag, kunnen activiteitentrackers inzicht bieden in het functioneren van werkend personeel. Ze kunnen helpen bij het herkennen van stress of spanning op de werkvloer en aangeven wanneer het goed is even rust te nemen.


omgevingssensorenOmgevingssensoren Het gebruik van omgevingssensoren kan mensen helpen preciezer te werken, taken in de juiste volgorde uit te voeren en stress te verminderen. Op verschillende werkplekken worden sensoren tegenwoordig al gebruikt, maar hun toepassing speciaal om mensen met afstand tot de arbeidsmarkt te ondersteunen is nog niet onderzocht.



Resultaten

Een viertal belangrijke voorwaarden gold voor alle technologische toepassingen.

  1. Alle technologische toepassingen moeten voldoende toegesneden zijn op de “menselijke maat”: technologieën moeten mensen niet behandelen als machines of hen laten gedragen als machines.
  2. De technologische toepassingen moeten verdere stigmatisering niet in de hand werken door de werknemer met een licht verstandelijke beperking als zodanig herkenbaar te maken
  3. De technologische toepassingen moeten het contact met de werkbegeleider niet vervangen, maar juist mogelijk maken en verbeteren
  4. De technologische toepassingen moeten geschikt zijn voor het gebruik door mensen met een licht verstandelijke beperking.
Om technologische toepassingen breder in te kunnen zetten bij de ondersteuning van mensen met een licht verstandelijke handicap bij het vinden en het behouden van werk, is het belangrijk om pilots te starten. Deze kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de technologie en het wegwerken van mogelijke kinderziektes en ergonomische of anderszins technische onvolkomenheden die mogelijk een succesvolle marktintroductie in de weg staan. Daarbij kunnen pilots ook helpen bij het identificeren en doorbreken van systeembarrières die bijvoorbeeld te maken hebben met veronderstellingen aan de kant van werkgevers over gewenste opleidingsniveaus en functieprofielen.